دكتر باقر لاريجاني - معاون آموزشی وزیر و نایب رئیس شورای عالی اخلاق پزشکی

بسم الله الرحمن الرحیم اخلاق حرفه‌ای در طب و علوم زیستی طی قرون جایگاه والائی داشته است که با گسترش علوم پزشکی، فناوریهای مدرن، تغییر روابط پزشک و گیرندگان خدمات سلامت و افزایش آگاهیهای عمومی مورد توجه خاص‌تری قرار گرفته است. اخلاق پزشکی معاصر، به فراخور زمان، گستردگی زیادی از سه منظر فرااخلاق، اخلاق هنجاری و اخلاق کاریردی یافته است و به دانشی میان رشته‌ای که به حوزه‌های مختلف علوم از جمله فلسفه اخلاق، حقوق، الهیات، جامعه شناسی و حتی روانشناسی، علاوه بر علوم و فنون پزشکی مرتبط است، تبدیل گشته است. در کشور ما نیز، حوزه‌ي اخلاق پزشكي حوزه‌ای بنيادين و هویت‌بخش در علم و فناوري علوم پزشکیاست که توجه به آن از یک ‌سو عاملی برای ارائه بهینه خدمات سلامت و رضایت بیشتر گیرندگان خدمات به‌ویژه بیماران است و از دیگر سو با توجه به‌حق شهروندان برای دریافت خدمات مناسب و عادلانه سلامت، اخلاق پزشکی در رویکرد مدرن خود از پرداختن به مسائل سنتی که غالباً محدود به رابطه پزشک و بیمار است فراتر رفته است. طی دهه‌های اخیر، به همت اساتید، محققین و دست اندرکاران نظام سلامت، فعالیت‌های انتشاراتی تخصصی اخلاق پزشکی، برگزاری همایش‌های ملی و بین‌المللی، تدوین راهکارها و دستورالعمل‌های اخلاقی کاربردی متعدد با رعایت استانداردهای جهانی و ملّی در کشور به انجام رسیده است تا بستر لازم برای توسعه آموزشی، پژوهشی و بالینی اخلاق پزشکی در کشور را فراهم آورد. ایده تأسيس مركزی برای مطالعات اخلاق پزشكي، به سال‌هاي ۱۳۷۳- ۱۳۷۴ برمی‌گردد. با تصویب شورای گسترش این بستر فراهم شد تا مركز مطالعات اخلاق پزشكي شروع به فعالیت کند. در این برهه زمانی بسياري از منابع اخلاق پزشکی روز تهیه و در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت. انتشار بيش از ۳۰ عنوان كتاب درزمینه اخلاق پزشكي از ديگر اقدامات قابل‌توجه اين مركز بوده است. همچنین در این دوره مجله طب و تزكيه با رسالت طرح مباحث اخلاق پزشکی در جامعه علمی کشور شروع به كار كرد. در ادامه راه تدوین برنامه راهبردی اخلاق پزشکی در سال 1380 تلاش‌ها را در حوزه اخلاق پزشکی متمرکز کرد و سرعت بخشید. ایجاد مراکز تحقيقات اخلاق پزشکی در دانشگاه‌های علوم پزشکی ازجمله در دانشگاه‌های تهران، فراهم‌آوری کتابخانه تخصصی اخلاق و تاريخ پزشکی در تهران، تدوین کتب متعدد در این حوزه از جمله کتاب پزشک و ملاحظات اخلاقی اقدامات ارزنده‌ای است که با تلاش اساتید، محققین و صاحب‌نظران این حوزه صورت پذیرفت. در حیطه آموزش اخلاق پزشکی نیز علاوه بر راه‌اندازی بورد رشته اخلاق پزشکی و تشکیل گروه اخلاق پزشکی در بسیاری از دانشگاه‌ها، برنامه‌های آموزشی کارگاهی برای گروه‌های هدف، دوره‌های تحصیلات تکمیلی در قالب دوره‌های MPH و PhD اخلاق پزشکی و نیز فرصت‌های مطالعاتی برای علاقه‌مندان فراهم گشت. همچنین، بازنگری و اصلاح برنامهآموزشی درس اخلاق پزشکی در دانشکده‌های علوم پزشکی، طراحي تم طولی اخلاق در دانشکده پزشکی و طراحي برنامه آموزش اخلاق پزشكي در مقاطع دستياري علوم پزشكي متناسب با نيازهاي هر رشته، با هدف ارتقای اخلاق در بین دانش‌آموختگان علوم پزشکی، با همت و دلسوزی اساتید و محققین دنبال گردیده است. در راستای کاربردی نمودن اصول اخلاقی و بومی نمودن راهنماهای اخلاقی بین‌المللی، راهنماهای اخلاق در برخی زمینه‌ها آماده گردید که می‌توان به تدوين كدهاي عمومي اخلاق در پژوهش كشور، تدوين كدهاي اختصاصي اخلاق در پژوهش كشور (شش عنوان)، تدوین و ابلاغ منشور روزآمد حقوق بیمار، تدوین آيين اخلاق پرستاري ايران، تهیه راهنمای کشوری اخلاق در انتشار آثار پژوهشی و تدوین سند جامع اخلاق داروسازی اشاره کرد. از فعالیت‌های صورت گرفته طی سال‌های گذشته برگزاری کنگره‌ها و سمینارهای متعدد بین‌المللی در کشور بود. از این میان میتوان به برگزاری کنگره‌های سالیانه اخلاق پزشکی اشاره کرد که بر اساس تفاهم‌نامه صورت گرفته میان دانشگاه علوم پزشکی تهران و معاونت‌های آموزشی و تحقیقات و فن‌آوری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی شکل گرفت و تاکنون چهار کنگره برگزار شده است. براساس این تفاهم‌نامه دبیرخانه دائمی کنگره در مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی تشکیل‌شده و هرساله یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور میزبان آن خواهد بود. جای بسی خوشوقتی است که پنجمین کنگره سالیانه اخلاق پزشکی کشور و اولین همایش مدرسین اخلاق پزشکی کشور به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی گلستان و با مشارکت نهادهای مرتبط ازجمله وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، سازمان نظام پزشکی، فرهنگستان علوم پزشکی و سازمان پزشکی قانونی برگزار می‌شود. در این کنگره با توجه به مشارکت وسیع نهادهای ذینفع تلاش شده مباحث اخلاق پزشکی به طور جامعی مطرح گردد و برگزاری این رویداد فرخنده زمینه‌ساز شکل‌گیری و تحکیم ارتباطات میان اندیشمندان حوزه اخلاق پزشکی و تشکیل شبکه‌های توانمند در حوزه‌های اخلاق پزشکی شود. امیدوارهستیم با تلاش کمیته علمی و اجرایی و تمامی دست اندرکاران و نیز مشارکت و همکاری تمامی اندیشمندان و علاقمندان حوزه اخلاق پزشکی و علوم مرتبط، کنگره حاضر بتواند در اعتلای اخلاق حرفه‌ای و حصول اهداف برنامه استراتژیک اخلاق پزشکی کشور مثمرثمر باشد. به امید آنکه نظام سلامت کشور بیش از پیش کارآمد و اخلاقی باشد.

راهنمای نگارش مقالات جشنواره دریچه

پوستر کنگره

newposter-small

تاریخ های مهم

calendar2
مهلت ارسال مقالات: 96/07/01
تاریخ برگزاری: 96/09/01